حکم نام بازیای با ورقهای بازی (۵۲تایی) متکی بر بخت و مهارت است. محبوبترین گونهٔ این بازی نوع چهارنفرهٔ آن است گرچه گونههای دو نفره و سه نفره ی آن هم بازی میشود. در میان بازیهای ورق حکم نزد ایرانیان از محبوبیت زیادی برخوردار است. در گونهٔ چهارنفری حکم بازیکنان دوبهدو یار یکدیگرند و دیگر گونهها هر کس علیه بقیه بازی میکند.
اساس برد و باخت در هر «دور بازی» بر برنده شدن در «هفت بازی» یا «هفت دست بازی» استوار است و اساس برنده شدن در هر دست بازی کسب هفت امتیاز است که به هر کدام از این امتیازها هم «دست» میگویند و برنده شدن هر امتیاز را اصطلاحاً «دستگرفتن» میگویند. پس مثلاً ممکن است در بازی پنجم از هفت بازی گروه بازنده شش دست گرفته باشد و گروه برنده هم که هفت دست گرفتهاست. در گونهٔ چهارنفر امتیازها برای تیم لحاظ میشود و نه فرد. همچنین دو ایرانی به نام های سحر و حمیدرضا در مسابقات جهانی لاس وگاس در سال ۲۰۱۷ موفق به کسب قهرمانی در این مسابقات شدند اما متاسفانه به دلیل ممنوعیت این مسابقات در ایران نامی از آنها برده نشد در کشور.
ارزش مجرد ورقها
ترتیب ورقها بر حسب ارزش از کم به زیاد چنین است: ۲، ۳، ۴…۱۰، سرباز، بیبی، شاه، آس (تک). بهطور پیشفرض خالها بر یکدیگر برتری ندارد جز یک خال که خال حکم نامیده میشود و ضعیفترین ورق آن یعنی ۲ از قویترین ورق یعنی آس خالهای دیگر قویتر است. خال حکم در ابتدای هر دست بازی توسط شخصی که حاکم است تعیین میشود. نحوهٔ حاکم شدن در ذیل توضیح داده خواهد شد.
حکم چهار نفره
به خاطر محبوبیت بیشتر حکم چهارنفره قوانین بازی بر اساس آن شرح داده میشود و سپس در مورد انواع دیگر بازی حکم تفاوتها با حکم چهار نفره ذکر میشود.
صورت نشستن و تعیین حاکم برای بار نخست
‹طریقه نشستن بازیکنان در حکم چهار نفره.
افراد بر رأسهای یکی مربع مینشینند. اگر پیشتر یارکشی انجام شده باشد افراد باید به گونهای بنشینند که یار هر کس روبرویش (یعنی رأس مقابل) باشد. سپس یکی از چهار نفر ورقها را پس از برزدن یک یک از رو به صورت پادساعتگرد به افراد میدهد (یعنی آشکارا بر زمین میگذارد تا همگان ببینند) بنابراین خودش آخرین نفریاست که ورق دریافت میکند. نخستین کسی که آس دریافت کند (یا اصطلاحاً نخستین کسی که «آس بیاورد» یا «به او آس بیفتد») حاکم میشود. اگر یارکشی پیشتر انجام شده باشد ورقها جمعآوری میشود و پس از بُرخوردن، تقسیم ورقها برای بازی اصلی آغاز میگردد (اصطلاحاً دست داده میشود). اگر یارکشی انجام نشده باشد دادن ورقها به صورت تکتک بر همان سمت پیشین به افراد ادامه مییابد تا شخص دیگری آس دریافت کند. این شخص یار حاکم خواهد بود. پس از اینکه یار حاکم تعیین شد. تغییر مکان احتمالی برای روبروی هم قرار گرفتن یاران صورت میگیرد.
صورت تقسیم ورقها میان بازیکنان
به تقسیم ورق میان بازیکنان اصطلاحاً «دستدادن» یا «ورقدادن» ویا 《A12MS》 میگویند. در هر دست بازی بازیکنی که سمت چپ حاکم نشستهاست دست میدهد. یعنی به گونهای دست داده میشود که نخستین ورق به حاکم رسد و آخرین ورق به دستدهنده. ورقدهنده پس از بُرزدن ورقها به اندازهٔ کافی دستهٔ ورقها را از پشت (یعنی بر زمین مینهد یا بر کف دستش نگاه میدارد و کف دست سوی یار حاکم میبرد تا یار حاکم آن را «کوپ کند». منظور از کوپ کردن این است که یار حاکم در ستبرای دستهٔورق نقطهای (ورقی) را انتخاب کند و بدون برهم زدن ترتیب ورقها و البته بدون نگاه کردن آنها ورقهای زیر آن نقطه را رو قرار میدهد که در این صورت اگر برگ یار حاکم زیر 10 باشد حاکم نمی تواند برگ را زمین بریزد در صورت «کوپ نکردن» این امکان وجود دارد که اگر حاکم از ورق های دریافتی ورق بالای 10 نداشته باشد دست را زمین بریزد . پس مثلاً اگر صورت ابتدایی ورقها را بهترتیب شمارهگذاری کنیم: ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ … ۵۲. پس از کوپ ممکن است به صورت ۳۷ ۳۸ ۳۹ … ۵۲ ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ …۳۶ در آید. این حرکت از این روست که تا حدی از تقلب احتمالی شخص ورقدهنده جلوگیری شود چرا که پیش از ورقدادن معلوم است که ورق پایانی از آنِ ورقدهنده خواهد بود و ورق دهنده فرضاً میتواند یک ورق آس را برای خود در ته دستهٔ ورقها قرار دهد. با انجام عمل کوپ این آس فرضی به جایی در میانهٔ ورقها خواهد افتاد. گاه (معمولاً در بازیهای نه چندان جدی) یار حاکم با انگشتانش بر دستهٔ ورق میزند و این به این معناست که «بُر ورقدهنده را قبول دارد».
ابتدا ورقدهنده با آغاز از حاکم به هر بازیکن پنج ورق میدهد. ورق دهنده باید طوری برگهها را پخش کند که برگهٔ آخر به خودش برسد. لازم است ذکر شود که معمولاً در بازیهای دوستانه ورق دهنده میتواند پنج برگ نخست از دست یارش را ببیند. در اینجا «حاکم» با توجه به دست خود.خالی را خال حکم انتخاب میکند. در بعضی مواقع خصوصاً در بازیهای نه چندان جدی حاکم میتواند خال ورق میانی یارش را به عنوان خال حکم انتخاب کند. اگر چنین کند یار حاکم باید ورق میانیاش را به همگان نشان دهد. چنانکه دیده میشود به هم نخوردن ترتیب ورقها هنگام دست دادن اهمیت دارد. معلوم باشد که ورق اولی که به شخص داده شده چه بودهاست و ورق دوم چه بودهاست. اخلاق ورقدهی حکم میکند که ترتیب ورقهای داده شده به هر بازیکن هنگام دستدادن به هم نخورد. این مسئله اهمیت بیشتری میتواند داشته باشد چرا که برخی حاکمان بر اساس ترتیب ورق حکم میکنند. (مثلاً همواره خال ورق دومی را که دریافت کردهاند خال حکم اعلام میکنند)
پس از تعیین شدن حکم، یا به بیان دقیقتر خال حکم، ورقدهنده دو بار دیگر در بستههای چهارتایی به بازیکنان به همان ترتیب پیشین ورق میدهد. (به بیان کامل تر: بهطور کلی ورق دهنده در دور اول به همهٔ بازیکنان چهار تا-
بعد از اتمام تقسیم ورقها بازی آغاز میشود. پنج تا ورق میدهد و بعد از آن به همه چهار تا-چهار تا ورق میدهد تا جایی که ورقها تمام شوند)
منبع: ویکی پدیا